Wat is een antibioticum?

Share on email
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Wat is antibioticum?

Antibiotica zijn krachtige geneesmiddelen. Het zijn een soort antimicrobiële stoffen die in een laboratorium kunnen worden vervaardigd of op natuurlijke wijze, door een microbe. Antibiotica hebben het vermogen om de groei van bacteriën te remmen of die zelfs te doden. De effecten van bepaalde antibiotica blijven beperkt tot een specifiek type bacteriën, terwijl andere een breder spectrum hebben (ze kunnen meerdere types bacteriën doden). 

Ongepast gebruik van antibiotica

Naar schatting is bijna 30% van het antibioticagebruik onnodig. Dat wil zeggen dat er antibiotica worden voorgeschreven terwijl ze niet echt nodig zijn (bijvoorbeeld bij een virale infectie zoals een gewone verkoudheid of huiduitslag). Naast de onnodige kosten die hiermee gepaard gaan, brengt antibioticamisbruik nadelige gevolgen met zich mee, zoals: 

  • De interactie met andere geneesmiddelen die het effect ervan verminderen.
  • Het ontstaan van resistente bacteriën. Gewone infecties kunnen moeilijker te behandelen of zelfs dodelijk worden.
  • De mogelijk makkelijke verspreiding van dergelijke resistente bacteriën naar andere mensen, die zo hun gezondheid bedreigen.

Resistentie

Bacteriën die gevoelig zijn voor antimicrobiële stoffen kunnen resistent worden. Het is dus belangrijk om duidelijk te maken dat het bacteriën zijn die resistent worden tegen antibiotica en niet ons lichaam. Verworven resistentie is mogelijk door ofwel het verwerven van nieuwe genen, ofwel door de mutatie van bestaande genen. Op die manieren kunnen bacteriën het geneesmiddel inactiveren, de doordringbaarheid van de celwand verminderen (dus de bescherming van de bacteriën) of de celwand verwijderen als hij wordt opgenomen door de microbe. 

Het ontwikkelen van een dergelijke resistentie kan van microbe tot microbe worden doorgegeven en het biedt een selectief voordeel waardoor deze microben beter dan andere kunnen overleven en zich voortplanten. Daarom beschouwt de Wereldgezondheidsorganisatie antibioticaresistentie als een van de belangrijkste bedreigingen voor de gezondheid van de mens.

Wist je dat?

Onlangs rangschikten Britse onderzoekers het volledige DNA van wat tot op vandaag wordt beschouwd als het oudste isolaat van Vibriocholerae. De stam is naar schatting 102 jaar oud en is afkomstig van een soldaat die cholera kreeg in Egypte tijdens de Eerste Wereldoorlog. Verrassend genoeg bleek uit de analyses dat het isolaat niet pandemisch was en niet in staat om flagella of zweepstaartjes (een haarachtige structuur die sommige bacteriën helpt bewegen) te produceren. Het bleek echter wel resistent te zijn tegen penicilline, een ontdekking uit 1928. Dit draagt bij tot de hypothese dat zelfs voordat deze klasse van geneesmiddelen werd ontwikkeld, sommige microben al de mogelijkheid hadden om hun effecten te omzeilen. De onderzoekers denken dat de soldaat waarschijnlijk ook besmet was met een andere toxigene stam die ‘cholerische diarree’ veroorzaakte. 

Bronnen

Lijst van geraadpleegdebronnen:  Hildreth CJ, 2009; Hersh AL and Kronman MP, 2017; Isselbacher KJ, 1994; 
www.who.int/antimicrobial-resistance/
www.who.int/campaigns/world-antibiotic-awareness-week/quiz/en/
www.mayoclinic.org/diseases-conditions/antibiotic-associated-diarrhea/symptoms-causes/syc-20352231
Dorman MJ, 2019.  

Wanneer u onze website gebruikt, worden er cookies geplaatst voor analysedoeleinden en om uw ervaring op onze website waardevoller te maken. Als u op “Akkoord” klikt, wordt er nog een cookie geplaatst die ervoor zorgt dat de inhoud en advertenties beter op uw voorkeuren voor deze en andere websites worden afgestemd.
Akkoord Lees meer over het beheren van uw cookie-instellingen.